کد خبر : 122251
تاریخ انتشار : دوشنبه 8 فوریه 2021 - 14:34

مجلس و شفافیت، از واقعیت تا عمل

مجلس و شفافیت، از واقعیت تا عمل

اثبات نیوز؛       مجلس و شفافیت، از واقعیت تا عمل   دکتر روح الله قابضی ؛ شفافیت موضوع بسیار مهمی است و دارای مولفه های مختلفی از قبیل شفافیت اقتصادی ، مالی و سیاسی و… مي باشد . در هر کدام از این زمینه ها رتبه بندی هایی نیز وجود دارد. در حالت

اثبات نیوز؛

 

 

 

مجلس و شفافیت، از واقعیت تا عمل

 

دکتر روح الله قابضی ؛

شفافیت موضوع بسیار مهمی است و دارای مولفه های مختلفی از قبیل شفافیت اقتصادی ، مالی و سیاسی و… مي باشد . در هر کدام از این زمینه ها رتبه بندی هایی نیز وجود دارد. در حالت کلی شفافیت به معني در دسترس قرار دادن اطلاعات به ذی‌نفعان است .در شفافیت سیاسی یا حاکمیتی، عمده تمرکز بر مبارزه با فساد، تحریک حس مسئولیت‌پذیری و پاسخگو بودن مسئولان است. هدف اصلی شفافیت، قرار گرفتن اطلاعات لازم در اختیار مردم است تا ابهامی برای آنان باقی نماند. افزایش حس مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی، مبارزه با فساد، افزایش بهینگی و کارآمدی، ارتقای اعتماد و سرمایه‌ی اجتماعی از نتایج شفافیت است. در این خصوص امیرالمؤمنین علی (ع) در نامه مشهور خویش به مالک اشتر مي فرمايد:”وَ إِنْ ظَنَّتِ الرَّعِیَّةُ بِکَ حَیْفاً فَأَصْحِرْ لَهُمْ بِعُذْرِکَ وَ اعْدِلْ‏ عَنْکَ ظُنُونَهُمْ بِإِصْحَارِکَ فَإِنَّ فِی ذَلِکَ رِیَاضَة”.هرگاه رعیّت بر تو بد گمان شود، عذر خویش را آشکارا با آنان در میان بگذار و با این کار از بدگمانى نجاتشان بده که این کار ریاضتى براى خودسازى تو و مهربانى کردن نسبت به رعیّت است و این عذرخواهی تو، آنان را به حق وا مى‌‏دارد.

کشور ما هم از این موضوع مستثنی نیست . اصل شفافیت به عنوان یک مطالبه عمومی مطرح است.هيچ فرد منصف و دلسوزي با اصل شفافيت مخالف نيست .اما باید توجه داشت برخی مفاهیم زیبا و عوام پسند مستمسکی برای تسویه حساب سیاسی برخی افراد و گروه های سیاسی قرار نگیرد. به گونه ای که اصل موضوع به دست فراموشی سپرده شود .نبايد در لواي طرح هاي عوام پسند منويات شخصي وفردي افراد پيگيري و دنبال شود. به عبارتی دیگر حاشیه بر متن غلبه پیدا نکند.در همین زمینه بنا به اظهارات برخی نمایندگان محترم مجلس محتوای طرح شفافیت با عنوان زیبای آن هیچ گونه تناسبی ندارد و همین امر باعث شده است برخی نمایندگان اصل طرح را امضا نموده اما در نهایت به آن رای ندهند. طرح شفافيت ابتدا در مجلس دهم مطرح شد اما به تصویب نرسید. یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی نیز در شرایطی آغاز به کار کرد که مهمترین وعده داده شده به مردم حل مشکلات معیشتی بود.اما متاسفانه کم تجربگی اکثر نمایندگان و عدم اشراف به معادلات و مناسبات قدرت و همچنین فضای هیجانی و احساسی و بعضا نمايشي حاکم بر مجلس باعث شد برخی طرح ها عجولانه و بدون پشتوانه كارشناسي در دستور کار مجلس قرار گیرد که دغدغه اصلی مردم نبود.در این راستا یکی از اولین موضوعاتی که در دستور کار این مجلس قرار گرفت و بسیار روی آن مانور داده شد و افکار عمومی را نسبت به مجلس حساس نمود طرح شفافیت آرا نمایندگان بود .این طرح مسیر پر کش و قوسی را طی نمود ودر نهایت در همین مجلس که یکی از آرمان های خود را شفافیت اعلام کرده بود به تصویب نرسید.گر چه باز هم به درخواست تعدادی از نمایندگان و با استناد به آئین نامه داخلی مجلس قرار است مجددا در دستور قرار گیرد تا به هر شکل ممکن از این شرایط و گرفتاری خود ساخته خود را نجات دهند.در ابتدای تشکیل مجلس یازدهم در مطلبی نوشتم مجلس را شرطی نکنید . شرطی کردن عملکرد مجلس و گره زدن و انطباق عملکرد مجلس با افکار عمومی کار را برای نمایندگان بسیار سخت خواهد کرد. این طرح یکی از مصاديق اين ادعا است.چند ماه روی این طرح مانورداده شده ،وقت و انرژی مجلس را گرفته اند.افکار عمومی را حساس کرده اند، به عنوان یک شاخص عملکرد مجلس در افکار عمومی و تریبون های مختلف مطرح نموده اند اما در همین مجلس تصویب نشده است.پارادوکس خود ساخته ای است که باید از آن خود را رها کنند.ممکن است با رودربایستی و رایزنی و تحت فشار افكار عمومي مجددا در مجلس رای بیاورد. اما معتقدم جلو ضرر هر جا گرفته شود منفعت است.لذا به مصلحت و منفعت مجلس محترم است که این طرح را در همین مرحله مختومه نماید.چرا که تصویب طرح اما عدم اجرای آن تبعات منفی بیشتری به همراه دارد.همین مقاومت مجلس چه در دوره قبل و چه در این دوره نشان دهنده این است که در این رابطه ایراد اساسی وجود دارد وموضوع به این سادگی که نمایندگان محترم فرض کرده اند نیست.در این خصوص سخنان جناب آقای دکتر عباسی نماینده محترم مردم کازرون در مجلس در جمع طلاب کازرونی مقیم شهر قم کاملا گویاست .به هر حال آقای دکتر عباسی فتنه گر ،غربگرا ، فاسد و انحرافی نیست.بلکه یک شخصیت علمی، ارزشی ،اصولگرا و نماینده انقلابی مجلس است که سخنان ایشان قابل استناد است. از ایشان باید تشکر کرد که بدون تعارف و شفاف این موضع را بیان کرد و به صراحت اعلام کرد که مجلس خود در این رابطه با خودش شفاف نیست. از طرف دیگر سخنان نمایندگان موافق و مخالف این طرح در مجلس به خوبی نشان دهنده این است که در مجلس در این زمینه مشکلات و اختلاف نظر جدي وجود دارد و انچه تحت عنوان شفافيت مطرح شده است خواسته واقعي اكثريت مجلس نيست. موضوع مهمی که لازم است نمایندگان محترم مجلس به آن عنایت داشته باشند این است که قانون نویسی دارای الزاماتی است .قانون باید جامع بوده و قابل اجرا باشد از طرفی قانون گذار نیز باید حکیم باشد.قانونگذاری نیازمند فراهم آوردن مقدمات منطقی و بررسی های همه جانبه است .در شرایط هیجانی و احساسی و در فضای لج ولج بازی و دعواهای شخصی نمی توان قانون جامع و مناسبی برای کل کشور نوشت .چنین قانونی در صورت تصویب ضمن اینکه اجرائی نخواهد شد باعث لوث شدن موضوع شفافیت بوده و مشکلاتی را برای جامعه ایجاد خواهد نمود.سوال مهم این است که آیا واقعا دغدغه امروز مردم این است که فلان نماینده به کدام طرح ولایحه رای مثبت یا منفی داده است.يا اينكه اصولا شفافيت راي نمايندگان مجلس در سطح كلان ملي چه كسري از شفافيت كلي را شامل بوده و اصولا چقدر تاثير گذار است.سوال دیگری که باید از نمایندگان محترم پرسیده شود این است که در چند ماهی که از عمر مجلس مدعی شفافیت گذشته است چقدر در موضوعات مربوط به خود مجلس از جمله انتخاب اعضای کمسیون های تخصصی شفاف سازی شده است.نکته مهم این است که اگر بنا به شفافیت باشد موضوعات بسیار مهمتر از رای نمایندگان در کشور وجود دارد که لازم است شفاف شود.لذا در شرایط فعلی شفاف سازی رای نمایندگان اولویت اصلی کشور ومردم نیست. گفته می شود حرمت امام زاده با متولی است .نمایندگان محترم باید ابتدا میزان استقلال مجلس از دو قوه دیگر به خصوص قوه مجریه را به خوبی شفاف کنند. البته شفافیت در عمل نه در شعار .باید این موضوع را شفاف کنند که چقدر به این عبارت که مجلس در راس امور است اعتقاد و التزام عملی دارند.این موضع را شفاف کنند که چقدر نسبت به حفظ شان و جایگاه مجلس حساسیت دارند و آن را رعایت می کنند.امروز یکی از معضلات اساسی کشور عدم استقلال قوا به خصوص قوه مقننه ومجریه در عمل است .در حالی که طبق صراحت قانون اساسی این دو قوه باید مستقل باشند و مجلس ناظر دولت است.اما در عمل این گونه نیست .مداخلات نمایندگان محترم در کار قوه مجریه به جایی رسیده است که نمایندگان در ریز مسائل اجرایی مداخله می کنند . كوچكترين اقدام دستگاههاي اجرائی به خصوص در شهرستانها به نمایندگان ربط داده می شود و بعضا نمایندگان جای فرمانداران را گرفته اند.در حالی که وظیفه ذاتی نماینده قانونگذاری ونظارت بر اجرای قانون است.یکی از دلایل اصلی که نمایندگان شهرستانی به این طرح رای منفی میدهند این موضوع است.ممکن است نمایندگان کلان شهرها که به صورت لیستی رای می آورند دغدغه کمتری داشته باشد اما در خصوص نمایندگان شهرستانی چنین نیست.وقتی نماینده شهرستانی می داند که رای آوری او در انتخابات به عملکرد اجرائی او بستگی دارد نه عملکرد قانوگذاری و نظارتی طبیعی است که به این طرح رای نخواهد داد. نماینده شهرستانی به خوبی می داند که چنانچه در مخالفت با وزیر یا مجموعه دولت اقدامی نماید در حوزه انتخابیه با استاندار وفرماندار و.. روبرو خواهد بود و با مشكل روبرو مي شود.نماینده شهرستانی به خوبی می داند که چنانچه این طرح تصویب شود باید تمام وقت و انرژی خود را صرف توجیه مخالفت یا موافقت خود با فلان طرح و لایحه نماید و از وظایف اصلی خود و پیگیری مشکلات حوزه انتخابیه باز می ماند.حتي به قول دكتر عباسي براي راي به فلان طرح حتي برخي نمايندگان كتك هم خورده اند.نماینده مجلس وقتی می تواند از شفافیت صحبت کند که به وظیفه ذاتی خود عمل کند.بنابراین در کشوری که تحزب به معنی واقعی وجود ندارد و از طرفی استقلال قوا نیز به خوبی رعایت نمی شود پر واضح است که مسئولیت پذیری و پاسخ گویی بین طرفین پاسکاری و توجیه می شود. لذا صحبت از شفافیت به مثابه آب در هاون کوبیدن است .موضوع مهم دیگر اینکه امروز در کشور ما چنانچه بنا به شفاف سازی باشد موضوعات مهم و با اولویت دیگری هستند که جامعه به آن مبتلا است.شفافیت رای نمایندگان در مقابل چنین موضوعاتی اهمیت چندانی ندارد.امروز در کشور ما موضوعات مهمی وجود دارد که سرمایه اجتماعی را کاهش داده و با مخاطره روبرو کرده و شفاف سازي انها مطالبه عمومی مردم است . مجلس خانه ملت و مظهر و مصداق اراده ملی است .مجلس محل منازعات شخصي نيست .بنابراین باید مطالبات ملی را پیگیری و دنبال کند.شفافیت یک لوپ بسته نیست بلکه یک سیستم به هم پیوسته است که عملکرد مجلس یک جز ان است .طبیعی است این سیستم وقتی خوب کار میکند که کل سیستم با هم هماهنگ باشد .در کشورما نهادهای دیگری وجود دارد که تاثیری گذاری آنها به مراتب بيشتر از شفايت راي مجلس است .لذا در صورتی شفافیت معنی پیدا می کند که شفافیت برای همه ارکان سیستم حاکمیتی جاری و ساری گردد.امروز اولويت شفافيت با دو قوه ديگر است. پیشنهاد می شود مجلس محترم چنانچه واقعا دغدغه شفافیت دارد با يك اقدام انقلابي و اصولي و تصويب قوانين لازم زمينه شفافيت در قواي ديگر وساير اركان حاكميت را فراهم آورد .چنانچه چنين اقدامي انجام شود به عنوان یک باقیات الصالحات برای مجلس به یادگار خواهد ماند.معتقدم برخي از موارد مهمي كه در اولويت شفافيت قرار دارند عبارتند از شفاف سازی در خصوص منابع و مصارف بودجه،شفاف سازی در خصوص رانت خواری و ثروت باد آورده برخی نورچشمی ها،شفاف سازی در خصوص وجود رانت خواری و فسادهای بزرگ اقتصادی،شفاف سازی در خصوص سیستم انتصابات مدیریتی کشور ،شفاف سازی در خصوص استخدامهای فله ای و بی ضابطه در کشور ،شفاف سازی در خصوص گیرندگان ارز دولتی ،شفاف سازی در خصوص ابر بدهکاران بانکی و حامیان انها،شفاف سازی در خصوص خصوصی سازی ،شفاف سازی در خصوص اختلاس گران و عوامل پشت پرده آنها و ده ها موضوع مشابه.اینها موضوعاتی است که مردم واقعا به دنبال شفاف سازی آنها هستند.در خاتمه از کلیت مجلس و قوه عاقله آن انتظار می رود اجازه ندهند وقت مجلس و در واقع وقت خانه مردم صرف حرکات نمایشی عده خاص گردد.بهترین قاضی و ناظر بر عملکرد نمایندگان مردم هستند که به خوبی فرق بین طرح های اساسی و طرح های نمایشی و سیاسی را میدانند و سره را از ناسره به خوبی تشخیص میدهند.

 

انتهای خبر/

منبع

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.