محمدامین محبی خبرنگار نفت‌آنلاین | بحث درباره حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت، سال‌هاست به یکی از موضوعات پرحاشیه تبدیل شده است؛ اما آنچه در بسیاری از این اظهارنظرها نادیده گرفته می‌شود، تفاوت بنیادین ماهیت کار در صنعت نفت با سایر مشاغل است. کار در دمای بالای ۵۰ درجه، حضور مستمر در محیط‌های آلوده و پرخطر، دوری طولانی‌مدت از خانواده و تحمل فشارهای جسمی و روانی، واقعیت‌هایی است که باعث می‌شود مقایسه حقوق کارکنان عملیاتی نفت با دیگر دستگاه‌های اجرایی، نه منطقی باشد و نه عادلانه.
صنعت نفت، قلب تپنده اقتصاد ایران است؛ قلبی که تپش آن به تلاش شبانه‌روزی هزاران نیروی عملیاتی در دکل‌های حفاری، پالایشگاه‌ها، سکوهای دریایی و تأسیسات فرآورشی وابسته است. کارکنانی که در سخت‌ترین شرایط اقلیمی کشور، مسئولیت حفظ تولید و تأمین انرژی را بر عهده دارند و کوچک‌ترین غفلت در محیط کارشان می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.
علیرضا، یکی از کارکنان شرکت ملی حفاری ایران که سال‌ها روی دکل‌های حفاری فعالیت کرده، در گفت‌وگو با خبرنگار فانوس زاگرس می‌گوید: «بعضی‌ها فقط عدد حقوق را می‌بینند، اما هیچ‌کس از شرایط کار روی دکل‌ها حرف نمی‌زند. ما ساعت‌ها زیر آفتاب، کنار تجهیزات سنگین و مواد اشتعال‌زا کار می‌کنیم؛ جایی که یک اشتباه کوچک می‌تواند جان چندین نفر را بگیرد. وقتی از سختی کار صحبت می‌کنیم، منظورمان فقط گرما نیست؛ فشار روحی، مسئولیت بالا و دوری از خانواده بخشی از زندگی روزمره ماست. اگر قرار باشد همین اندک مزیت‌های شغلی هم از بین برود، انگیزه‌ای برای ماندن نیروهای متخصص باقی نمی‌ماند.»
همین دغدغه امروز به یکی از چالش‌های جدی صنعت نفت تبدیل شده است. برخلاف سال‌های گذشته، متخصصان این صنعت دیگر تنها به مهاجرت دائمی فکر نمی‌کنند؛ بلکه شرکت‌های نفتی کشورهای همسایه با قراردادهای خرید خدمت، فرصت همکاری کوتاه‌مدت را نیز فراهم کرده‌اند.
در همین زمینه، حسین، از کارکنان شرکت نفت و گاز پارس، معتقد است رقابت برای جذب نیروهای ایرانی هر روز جدی‌تر می‌شود. او می‌گوید: «امروز بسیاری از نیروهای متخصص پیشنهادهایی دریافت می‌کنند که از نظر درآمد، امکانات رفاهی و شرایط کاری قابل مقایسه با داخل کشور نیست. حتی لازم نیست فرد مهاجرت کند؛ با یک پرواز دو ساعته به یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس می‌رود، دو هفته کار می‌کند و با حقوق دلاری به ایران برمی‌گردد. اگر نتوانیم شرایط مناسبی برای حفظ نیروهای متخصص فراهم کنیم، خروج سرمایه انسانی شتاب بیشتری خواهد گرفت.»
کارشناسان حوزه منابع انسانی نیز معتقدند پرداخت حقوق و مزایا در صنعت نفت صرفاً یک پرداخت مالی نیست؛ بلکه ابزاری برای حفظ سرمایه انسانی، جلوگیری از خروج دانش فنی و تضمین استمرار تولید در یکی از راهبردی‌ترین صنایع کشور محسوب می‌شود.
واقعیت این است که کارکنان عملیاتی صنعت نفت، علاوه بر فشارهای کاری، با آسیب‌های بلندمدت جسمی نیز روبه‌رو هستند. قرار گرفتن مداوم در معرض آلاینده‌های صنعتی، مواد شیمیایی، صدا، گرمای شدید و شیفت‌های طولانی، زمینه‌ساز بروز بیماری‌های تنفسی، مشکلات اسکلتی، اختلالات خواب و بسیاری از بیماری‌های مزمن است؛ هزینه‌هایی که معمولاً در مقایسه‌های ساده آماری دیده نمی‌شوند.
آقای کریمی، از کارکنان باسابقه شرکت نفت فلات قاره ایران، در ادامه این گفت‌وگو با اشاره به شرایط فعالیت در تأسیسات دریایی می‌گوید: «کار روی سکوهای دریایی فقط یک شغل نیست؛ یک سبک زندگی است. هفته‌ها از خانواده دور هستیم، در شرایط آب‌وهوایی سخت و محیطی پرخطر زندگی و کار می‌کنیم و مسئولیت حفظ تولید کشور را بر عهده داریم. اگر قرار باشد این شرایط با مشاغلی که ریسک بسیار کمتری دارند یکسان دیده شود، طبیعتاً حفظ نیروی متخصص بسیار دشوار خواهد شد. حقوقی که دریافت می‌کنیم، در واقع بهای پذیرش این سختی‌هاست، نه یک امتیاز ویژه.»
این در حالی است که صنعت نفت طی سال‌های گذشته، حوادث تلخ متعددی را نیز تجربه کرده است. ده‌ها نفر از کارکنان عملیاتی در پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های پتروشیمی، سکوهای دریایی و دکل‌های حفاری جان خود را از دست داده‌اند؛ نیروهایی که بسیاری از آنان در سکوت خبری، جانشان را برای استمرار تولید و امنیت انرژی کشور فدا کردند، اما حتی نامشان نیز کمتر در حافظه عمومی جامعه ماندگار شد.
کارشناسان معتقدند هرگونه سیاست‌گذاری درباره حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت باید بر اساس شاخص‌هایی همچون تخصص، سختی کار، میزان ریسک، شرایط اقلیمی، دوری از خانواده، مسئولیت شغلی و رقابت منطقه‌ای برای جذب نیروی انسانی انجام شود؛ نه با مقایسه‌ای ساده میان فیش‌های حقوقی دستگاه‌های مختلف.
جمع‌بندی پایانی نفت‌آنلاین
واقعیت این است که حقوق کارکنان عملیاتی صنعت نفت، نه یک امتیاز ویژه، بلکه بخشی از هزینه حفظ سرمایه انسانی در صنعتی است که امنیت انرژی و بخش مهمی از اقتصاد کشور به آن وابسته است. نادیده گرفتن واقعیت‌های میدانی و مقایسه این نیروها با مشاغلی که از نظر شرایط کاری، میزان خطر و مسئولیت قابل قیاس نیستند، نه‌تنها کمکی به تحقق عدالت نمی‌کند، بلکه می‌تواند روند خروج نیروهای متخصص را تشدید کرده و آینده صنعت نفت را با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو سازد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0